Thứ hai, 08/04/2013 9:27

Minh triết và thành công: Vua Thuấn, vua Vũ và Tử Lộ

Mạnh Tử cho rằng: Có ba người thong đạt, minh triết, được tôn là thánh hiền và thành công trong sự nghiệp là vua Thuấn, vua Vũ và Tử Lộ.

Vua Thuấn (vị vua thứ bảy thời Hoàng Đế) thường bỏ cái ý riêng của mình theo người (xả kỷ tòng nhân), hòa đồng với người.

Vua Vũ (người khai sang vương triều nhà Hạ, giỏi trị thủy) nghe ai nói điều thiện tức thì phong thưởng (văn thiện ngôn tắc phong).

Tử Lộ (một trong bảy mươi hai học trò hiền của Khổng Tử) rất vui mừng khi nghe người ta nói đến những khuyết điểm của mình (văn quá tắc hỉ).

Lạm bàn:

1. Có sách giải thích: Vua Nghiêu đi cày thì nghe theo lời người nông dân, vì họ có kinh nghiệm cày cấy. Vua Vũ trị thủy thì hỏi những người giỏi về thủy lợi. Cả hai ông không hành động theo chủ ý của mình mà biết tận dụng kinh nghiệm của người khác.

Thầy Tử Lộ là người thành thực, cương trực những rất thích dùng sức mạnh, đây là một khuyết điểm. Được người khác chỉ cho khuyết điểm, Tử Lộ rất vui mừng và tự sửa đổi, kết quả là trở thành hiền nhân.

2. Trong Đạo Đức Kinh, Lão Tử viết đại ý, phải biết lắng nghe thiên hạ là minh triết:

Biết vinh
Giữ nhục
Làm hang sâu cho thiên hạ.
(Tri kỳ vinh
Thủ kì nhục
Vi thiên hạ cốc.)


Theo sách: Thuật Xử Thế Của Người Trung Hoa